Шииттік ислам
-
Исмаил ибн Жафар: Алтыншы шиит имамы
Исмаил ибн Жафар: Исмаили шиа имамдарының алтыншысы, «ал-Мубарак» лақабымен белгілі. Исмаилик тарихы, Фатимидтер және Мубаракия тобы туралы ақпарат.
-
Шиа исламында имамат доктринасы және имамдар туралы мәліметтер
Шиа исламындағы имамат доктринасы – Мұхаммед пайғамбардың ұрпақтарының үмметке басшылық етуі, құдайлық білімге ие болуы жайлы түсінік. Имамдар Құранды түсіндіреді.
-
Төртінші Имам Мұхаммед әл-Жауад: Өмір және мұрасы
Мұхаммед әл-Жауад (811-835) – ислам пайғамбары Мұхаммедтің ұрпағы, шиа имамдарының тоғызыншысы. Діни білім беріп, шиа қауымын басқарған. Тарих, имамдар.
-
Әмірлердің он біріншісі: Хасан әл-Аскари
Хәсен әл-Аскари – 12 шиа имамдарының 11-і, Мұхаммед пайғамбардың ұрпағы. Өмірі мен имаматтығы, Аббасидтердің қатаң бақылауында өтуі туралы ақпарат.
-
Сириядағы Алауиттер діні
Алавиттер – Сириядағы араб этно-діни тобы. 9 ғасырда шиизмнен бөлінген, Әли ибн Әби Талибты қадірлейді. Діні, тарихы туралы ақпарат.
-
Мұхаммедтің қайтысынан кейінгі алғашқы төрт халиф
Рашидун халифат: Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қайтысынан кейін басшылық еткен Әбу Бәкір, Омар, Осман, Әли – ислам тарихындағы маңызды тұлғалар. Сүнни және шиа пікірлері.
-
Аға Хан IV: Исмаилилердің 49-шы имамы
Аға Хан IV (1936 ж.т.), Низари Исмаилилердің 49-шы имамы. Мұхаммед пайғамбардың ұрпағы, діни көшбасшы, қайырымдылықпен аты белгілі. Исмаилилердегі имамат туралы ақпарат.
-
Низари исмаилитер: Шиа исламының бір саласы
Низари ислами – шиа исламының екінші ірі саласы. Іжтихад, түрлілік, әділеттілік принциптерін ұстанады. Ага Хан – рухани жетекшісі. 🌍🕌
-
Омандағы Ибадия ағымының басымдығы
Оман исламының Ибадия ағымы – сүнни және шиамен қатар үшінші бағыт. Тарихы, негіздері, қағидалары мен ерекшеліктері туралы маңызды мәліметтер.
-
Биби Пак Даман мазары: Пәк әйелдер қабірі
Биби Пак Даман мавзолейі – Пәкістандағы Лахордағы Мухаммед пайғамбардың отбасының алты әйелінің қабірі. Руқайя бинт Әли және басқа да тұлғалар жерленген.
-
Даудит Бора: Шиа Исламының бір саласы
Дауди Бохра – Шиа исламының исмаили тармағындағы діни топ. Әлемде 1 млн-ға жуық өкілі бар, көбінесе Үндістанда, сондай-ақ Африка, Еуропа, Солтүстік Америкада қоныстанған.
-
Ал-Маһді биллаһ: Фатима әулетінің негізін қалаушысы
Әл-Маһди биллаһ: Исмаили әмірі, Фатима халифатын құрған, Шиа исламының маңызды тұлғасы. Өмірбаяны, дағуа желісі, және Қарматиянмен жарылысы туралы біліңіз.
-
Ахмадия қозғалысындағы бөлінісшіл топ: Лахорлық Ахмадиялар
Ахмадия қозғалысының Лахорлық тобы – 1914 ж. құрылған, идеологиялық айырмашылықтарға байланысты бөлінген бағыт. 5-10 мың адамды қамтиды, кейбір ғалымдар мұсылман деп санайды.
-
Қырық күндік аза тұру рәсімі (Арбаин)
Шиа исламындағы Арбаин – Мұхаммед пайғамбардың немересі Хусейн ибн Али қайтысының 40 күні. Қарбала шайқасы, қайғыру рәсімдері, ізгі амалдар туралы біліңіз.
-
Әли әс-Сажжадтың дұға кітабы: «Сахифа әс-Сажжадия»
Әли әс-Сажжадтың «Сахифа әс-Сажжадия» кітабы – ислам тілегі, рухылық нұсқаулар жинағы. Шиа исламында Құраннан кейінгі маңызды кітап. Тілектер мен дұғалар.
-
Зұлфақар: Ислам өнеріндегі қос қылыш
Зұлфақар: Исламдағы Әли ибн Әби Талибтің (р.а.) қылышы. Аңыз бойынша, Алла Тағала берген қасиетті қылыш, екі ұшты дизайнымен танымал. Ислами өнерде жиі кездеседі.
-
Бәби дінінің алғашқы он сегіз шәкіртінің құрметті атауы
Бәби дінінің алғашқы 18 шәкіртіне Бәбтің берген «Тірі әріптері» атауы. Басмаланың 19 әрпі, «Тірі» мағынасы, құдай есімдері туралы ақпарат.
-
Мулла Әли Бастами: Баби қозғалысының алғашқы шейіті
Мулла Әли Бастами (1846 ж. ө.б.) – Баби қозғалысының екінші хаты. Ерте Баби кезеңіндегі бірінші шейіттердің бірі, дін танушы ғалым.
-
Муста‘ли исмаилизмі және Бохра қауымы тарихы
Исмаилизм ағымы: Мустали тармағы, Фатимидтер дәуірінде пайда болған. Низәриден өзгеше, Йеменге және Үндістанға тарады. Имамдық мұрагерлік даулары.
-
Қара тудың тарихы мен мағынасы
Қара ту – Мұхаммед пайғамбардың туларының бірі, Аббас әулетімен және ислам эсхатологиясымен байланысты. Жақында радикал топтар да қолданып жүр.
-
Гұлаттар: Шиа исламының ерте тармағы
Ғұлат – ерте шиа исламының тармағы. 8-9 ғасырлардағы Ирактағы діни секталар, имамдарға құдайлық қасиеттер тағайындау, жанығу, құпиялылықпен еректелді. Шиа және сүннилер тарапынан сынға ұшырады.
-
Қарбаланың қайырлы қызы: Зәйнәб бint Әли
Зейнаб бін Әли (626-682) – Мұхаммед пайғамбардың немере қызы, Әли мен Фатиманың қызы. Карбала шайқасынан кейін ерлік көрсетіп, сөздерімен Язидті айыптаған.
-
Мұхаммедтің отбасы және Әһл әл-Байт тұжырымы
Мұхаммед пайғамбардың отбасы – Әһл әл-Байт. Сүнни және шииттік исламдағы мағынасы, құрмет және басшылық туралы ақпарат. Ислам тарихы.
-
Ali al-Akbar ibn Husayn
Әли әл-Акбар: Мұхаммед пайғамбардың немересі, Хусейн ибн Әлидің ұлы. Карбала шайқасында шейіт болған, Шиа исламында батыл жас шахид ретінде танымал.
-
Мұхаммед пайғамбардың ұрпағы – Сакина бint әл-Хусайн
Сәкина бint әл-Хусайн – Мұхаммед пайғамбардың ұрпағы, имам Хусейннің қызы. Кербела трагедиясының куәсі, Дамаскіде тұтқын болған. Өлеңдерімен танымал.
-
Шиа исламындағы имамат концепциясы
Имамдық – Шиа исламының ең ірі саласы Түзелгілердегі маңызды ұғым. Мұхаммед пайғамбардың рухани және саяси жалғасы, дін мен Құранды түсіндірушілер.
-
Хамза ибн Али: Друз дінінің негізін қалаушысы
Хамза ибн Али: 11 ғ. парсы миссионері, друздар дінінің негізін қалаушы. Фатимид халифасы әл-Хакимнің ізбасары, қағидаларын Каирде таратып, Сирияға жеткізген.
-
Рафида: Шиа тобының бірінші үш халифаны мойынламауы
Шиа ағымдары: Әбу Бәкір, Омар, Осман халифаттарын мойынламау. Рафида – шииттердің тарихи даулы мәселесі, сүннилер тарапынан сынға ұшырайды.
-
Шабан айының ортасы – кешірім түні
Барат мерекесі: Исламдағы Шабан айының ортасы түнi, күнәлардың кешiрiлуi, ата-аналарды еске алу және Мұхаммед әл-Маһдидiң туған күні.
-
Құран мен Әһли-Байт хадисі
Хадисті әт-Тақлайн: Құран мен Мұхаммед пайғамбардың ұрпақтары – өлген соң рухани басшылықтың екі көзі. Шиа және сүнни деректерінде маңызды орын алады.
-
Әһл әл-Байтқа құрмет және адалдық (Ähl äl-Baytqa qūrmet jane adaldyq)
Тәуәлли – шиа исламындағы Әһл әл-Байтты жақсы көру ұғымы. Құран аяттары мен Хадистердегі маңызды тұжырымдар, уәләят, тәуәлли, мууалат түсіндіріледі.
-
Мұхаммедтің өлімінен кейінгі билік күресі: Вильферд Маделунг зерттеуі
Мұхаммедтің өлімінен кейінгі билік күресі, сүнниттер мен шииттердің арадағы айырмашылықтар. У. Маделунгтің кітабы – тарихи зерттеу. Ислам тарихы.
-
Ғадир Хұм: Пайғамбар Мұхаммедтің Әлиге арналған уағызы
Ғадир Хумм – Мұхаммед пайғамбардың Әли ибн Әби Талибты мұсылман қауымына мұрагер етіп тағайындаған маңызды құтбасы. Шиалар үшін маңызды мереке.
-
Таййиби исмаилизмі және Бохра қауымдарының тарихы
Тайиби исмаилизмі – Муста’ли Исмаилизмінің жалғыз сақталған бағыты. Дауди, Сулаймани, Алави қауымдарында кездеседі. Имамдыққа Тайиб Әбу'л Қасымның құқығын қолдайды.
-
Мұхаммед пайғамбардың он екі ұрпақ туралы хадисі
Ислам пайғамбары Мұхаммедтің (с.ғ.с.) 12 ұрпақ туралы хадисі – сүнни және шиа дінтеріндегі маңызды болжау. 12 имам, Махдидің қайта оралуы жайлы ақпарат.
-
Әбу Шуайб Мухаммад ибн Нусайр әл-Нумайри: Алавиттер негізін қалаушысы
Абу Шуайб Мухаммед ибн Нусайр: 868 ж. өмірден өткен шиа ғалымы, Әләуиттердің негізін қалаушы. Имамдарға «Баб» ретінде танылды, діни көзқарастары зерттелді.
-
Пайғамбар Мұхаммедтің қызы Фатима: Өмір және мұрасы
Фатима – Мұхаммед пайғамбардың қызы, Әлидің әйелі. Исламдағы маңызды тұлға, әйелдерге үлгі, мейірімділік пен төзімділіктің символы. ﷺ отбасының жалғасы.
-
Қарбала қаласындағы Имам Хусейн мазары
Ирактағы Қарбала қаласындағы Имам Хусейн мазары – шиа мұсылмандары үшін Мекке мен Мединеден кейінгі қасиетті орын. Зиярат орталығы, Әшура мерекесі.
-
Шайхшылық: Он екі имамдық ислам ағымының мистикалық саласы
Шайхизм – 19 ғасырда Қажар Иранында пайда болған шииттік діни ағым. Шиа исламының мистикалық түрі, доктриналық ерекшеліктері мен түсіндіру жолдары бар. Иран, Ирак, Сауд Арабиясында тараған.
-
Құран аяттарымен байланысты тұлғалар тізімі
Құран аяттарымен байланысты тұлғалар: Әһл әл-Байт – Мұхаммедтің отбасы. Шиа және сүннилердің пікірлері әртүрлі. Нажран елшілігі туралы да ақпарат бар.
-
Фатима әл-Масума: Шиа имамының қызы және Қом қаласының қасиетті орны
Фатима әл-Масума – шиа дініндегі жетінші имамның қызы, қастерлі қағидалардың иесі. Құм қаласындағы зияраты – маңызды қасиетті орын. Шиа тарихы, имамдар туралы ақпарат.
-
Хұсайн ибн Әлінің қызы Руқайя
Руқайя бинт әл-Хусайн – Хусайн ибн Әлидің қызы, Карабла шайқасында шейіт болған. Дәмәскіде тұтқын күйінде қайтыс болды. Шиа қажылығының маңызды орны.
-
Фатима Масуме қабірғи – Иранның қасиетті орындарының бірі
Құм қаласындағы Фатима Масуме қабір зияраты – Шиа мұсылмандары үшін ең қасиетті орындардың бірі. Имам Резаның қарындасы, қастерлі әйел қасиетті саналады.
-
Шиа исламындағы "Баб" дәрежесінің тарихы мен мағынасы
Шиа исламындағы "баб" ұғымы: Имамның өкілі, ізбасарлары, пайғамбарлар. 9 ғ-да пайда болған, құпия білімге жол ашатын тұлғалар тарихы.
-
Ismah
-
Sulaym ibn Qays
-
Book of Fatimah
-
Abd al-Rahman ibn Muljam