Тақырыптар

Астрономия және Жердің айналуы

Astronomy and Earth Rotation · 73 мақала

  1. Күз маусымы

    Күз маусымы: Жердің төрт мезгілінің бірі. Жарық күнінің қысқаруы, температураның төмендеуі, жапырақтардың түсінің өзгеруі – күздің басты белгілері.

    #656 · 8 мин оқу

  2. Күн айналысының уақыты

    Күн – Жердің өзінің осінен айналу уақыты, шамамен 24 сағат. Күннің циклы ағзалардың тәуліктік ритмдерін анықтайды, күнтізбелер мен уақыт есебінде маңызды.

    #1921 · 7 мин оқу

  3. Астрономиялық координата: Көлденең бұрыш

    Астрономиядағы бұрыш – координаталық жүйедегі кеңдікке ұқсас. Делинация (δ) – нүктенің орнын анықтайды, солтүстік/оңтүстікке өлшеніп, сағатық шеңберде жатады.

    #1982 · 4 мин оқу

  4. Күн уақыты мен атомдық уақыт арасындағы айырмашылықтар және Жердің айналу жылдамдығының өзгеруі

    ΔT: Жер айналысы мен атом уақыты арасындағы айырма. Ұзақ мерзімді күн ұзаруы, UT мен TT арасындағы секундтық қашықтық. Астрономия, уақыт өлшеу.

    #2014 · 6 мин оқу

  5. Күннің аспан шеңберіндегі жолы

    Күннің жыл бойындағы көрінетін жолы – эклиптика. Жердің Күн төңірегінде айналу жолы, жұлдыздар фонындағы Күн қозғалысы, эклиптика координат жүйесі.

    #2131 · 5 мин оқу

  6. Күннің теңдігі

    Күннің экватордан тікелей өтуі – жылдың екі рет болатын астрономиялық құбылысы. 20 наурыз және 23 қыркүйекте күн шығыстан батысқа тікелей өтеді.

    #2354 · 11 мин оқу

  7. Сағаттың анықтамасы мен тарихы

    Сағат туралы: анықтамасы, тарихы, минуттар саны, күндізгі уақыттың бөлігі ретіндегі маңызы. Уақыт өлшемі туралы толық ақпарат!

    #3342 · 12 мин оқу

  8. Жер бетіндегі бойлық координатасы

    Географиялық координата: Жер бетіндегі нүктенің батыс-шығыс орнын анықтайтын бойлық туралы мағлұмат. 0° – Гринвич меридианы. География, координаттар.

    #4221 · 9 мин оқу

  9. Салыстырмалы геометриялық бағыттар

    Бағыттар мен ориентация: денеге қатысты бағыттар (сол, оң, алға, артқа, жоғары, төмен) түсіндіріледі. Геометриялық анықтамалар мен мәдени контекст қарастырылады.

    #4391 · 4 мин оқу

  10. Айналу осінің дірілдеуі

    Жер осінің шайқалуы – нутация. Бұл физикадағы айналу осінің тербелісі, планеталар мен гироскоптарда байқалады. 1728 ж. Джеймс Брэдли тапқан.

    #5305 · 2 мин оқу

  11. Астрономиялық координата: Түзу көтерілу

    Астрономиядағы бұрыс көтерілу (RA) – нүктелерді анықтау үшін қолданылатын координат. Күннен бастап шығысқа қарай өлшенетін бұл жүйе, астрономиялық объектілердің орнын көрсетеді.

    #6295 · 3 мин оқу

  12. Күннің тоқтауы

    Күннің Жер шарының экваторына қатысты ең алыс орнына жететін жылдық астрономиялық құбылыс - күн тоқырауы. Маусым мен желтоқсан айларында болады.

    #6888 · 11 мин оқу

  13. Жаз маусымының сипаттамасы

    Жаз маусымы: жылдың ең ыстық мезгілі, күн сәулесі ең ұзақ болатын шақ. Күн тоқырауы, гемисфералар бойынша маусымдар айтылады.

    #7137 · 5 мин оқу

  14. Суық маусым: Қыс жайлы толық мәлімет

    Қыс – жылдың ең суық мезгілі. Күнге қарайтын жартышардан қашықтау орналасуы салдарынан пайда болады. Қыс маусымы туралы толық ақпарат!

    #8124 · 11 мин оқу

  15. Көктегі айналу осінің қиылысу нүктелері

    Солтүстік және оңтүстік аспан полюстері – Жер осінің кеңейтілген нүктелері. Аспан денелерінің айналуы, координаталар жүйесі, тұрақсыздық туралы біліңіз.

    #11348 · 4 мин оқу

  16. Астрономиялық координаталар жүйесі

    Астрономиялық координаттар жүйесі: Көк денелердің орнын анықтау, экваторлық жүйе, геоцентрлік, бағыттар, жазбалар. Звездарды зерттеуге көмектеседі!

    #11363 · 4 мин оқу

  17. Күн жүйесі объектілерін сипаттау үшін аспан координата жүйесі

    Астрономияда күн жүйесі объектілерін сипаттау үшін қолданылатын эклиптикалық координат жүйесі. Прецессия, нутация, эпоха туралы біліңіз.

    #11364 · 2 мин оқу

  18. Жұлдыздық уақыт және аспан координаттары

    Астрономдар үшін маңызды – жұлдыздық уақыт! Жердің айналуына сүйенген бұл жүйе, аспан денелерін анықтауға көмектеседі. Түндегі жұлдызды бақылау үшін өте қолайлы.

    #11469 · 5 мин оқу

  19. Экваторлық координата жүйесінде сағат бұрышы

    Астрономиядағы сағат бұрышы: жер осіне қатысты координата, меридиан және сағат шеңбері арасындағы бұрыш. Навигация, GHA, LHA, SHA түсіндіріледі.

    #11470 · 2 мин оқу

  20. Батыс бағыты

    Батыс – бағыттардың бірі, күн батқан жақ. Этимологиясы, тілдік тамырлары, мағынасы және түркі тілдеріндегі сәйкестіктері туралы ақпарат.

    #14303 · 3 мин оқу

  21. Шығыс – бағыттардың бірі

    Шығыс – бағыттардың бірі, күн шығатын жақ. Этимологиясы, тамырлары, және түркі тілдеріндегі ұқсас сөздер туралы ақпарат. Күн шығысы, география.

    #14304 · 2 мин оқу

  22. Солнце тікелей басынан өтетін ең солтүстік ендік шеңбері

    Тропик Рака – Жер шарында күн тік бұрышпен көрінетін ең солтүстік ендік шеңбері. Маусым тоқырауында Күннің максималды бұрылу нүктесі. География, астрономия.

    #15464 · 3 мин оқу

  23. Оңтүстік тропик шеңбері

    Оңтүстік тропик – Күннің тікелей үстінен өтетін ең оңтүстік ендік. Жер шарындағы 5 маңызды ендік шеңбердің бірі. Астрономия, география.

    #15465 · 5 мин оқу

  24. Астрономдық дененің айналу осінің өзгеруі

    Астрономиялық денелердің айналу осінің өзгеруі – Жер осінің 26,000 жылдық циклмен баяу қозғалысы. Прецессия, нутация, полюстік қозғалыс туралы біліңіз.

    #16627 · 14 мин оқу

  25. Оңтүстік бағыты және географиясы

    Оңтүстік – бағыттардың бірі. Географиялық мағынасы, этимологиясы, тарихы және тілдердегі атаулары туралы ақпарат. Компас, күн мен бағыттар.

    #17450 · 2 мин оқу

  26. Күн мен түннің шекарасы

    Күн мен түннің шекарасы – планеталар мен айлардағы жарық пен қараңғылықтың аралас аймағы. Астрономиялық термин, күн бату мен шығу құбылысын түсіндіреді.

    #19493 · 4 мин оқу

  27. Астрономиялық сатылану бұрышы немесе обликвиті

    Астрономиядағы ос мөлшері – бұл айналу осі мен орбита осі арасындағы бұрыш. Жердің ос мөлшері маусымдарды анықтайды, орбиталық жағдайды өзгертеді.

    #20223 · 8 мин оқу

  28. Көкполып бұрылмайтын жұлдыздар

    Жерден көрінетін, аспан полюсіне жақын болғандықтан ешқашан батпайтын жұлдыздар – циркумполяр жұлдыздар. Географиялық ендікке байланысты, жыл бойы көрінеді.

    #45388 · 3 мин оқу

  29. Күннің көрінетін қозғалысы арқылы уақытты есептеу

    Күннің көрінетін орны арқылы өткен уақытты есептеу: күн уақыты, күннің айналу периоды, жергілікті уақытты анықтау. Астрономиялық байқаулар негізінде.

    #45561 · 5 мин оқу

  30. Көкшеңбердегі Торқымау нүктесі

    ♈︎ Күнтік теңдік нүктесі: Астрономиялық координаттар жүйесінде маңызды нүкте, Торпақ шоқжұлдызымен байланысты. Көктемгі теңдік, жыл мезгілдері.

    #48421 · 2 мин оқу

  31. Күн шығу алдында жұлдыздардың пайда болуы

    Күн шығу алдында жұлдыздардың көрінуі – гелиакал көтеріліс. Ежелгі Египет, Грек тарихында маңызды роль атқарған. Астрономиялық құбылыс туралы біліңіз!

    #48454 · 3 мин оқу

  32. Полярлық шеңберлер

    Полярлық шеңберлер: Арктика және Антарктика аймақтары, географиялық координаттар, жылдамдықтары, поляр күндер мен түндер туралы мағлұмат.

    #53932 · 2 мин оқу

  33. Астрономиялық объектінің меридиандық өтуі

    Астрономияда кульминация – жұлдыздық объектінің меридианнан өтуі. Уақытты өлшеу, навигация үшін маңызды. Жоғары және төменгі кульминация түрлері бар.

    #54720 · 3 мин оқу

  34. Күннің батуы құбылысы

    Күн бату – күннің Жер көкжиегінен төменге қарай жоғалуы. Астрономиялық құбылыс, маусымға байланысты бағыты өзгереді. Күн бату уақыты анықталған.

    #56417 · 6 мин оқу

  35. Таң Сәтінің Сипаттамасы

    Таң – күн шығу алдындағы жарық сәті. Астрономиялық тұрғыдан, күннің горизонттан 18° төмен түскен кезде басталады. Күн шығуға дейінгі жарық.

    #56445 · 4 мин оқу

  36. Күн батқаннан кейінгі қараңғылық шағы

    Кешкі шолу: Күн батқаннан кейінгі қараңғылық, астрономиялық шолу сатысы, түнгі қараңғылыққа дейін. Жарық деңгейі, уақыт және кешкі шолу түрлері.

    #56446 · 1 мин оқу

  37. Айналу жылдамдықтарының айырмашылықтары

    Айналу жылдамдығының өзгешеліктері: Галактикалар, Жер-Күн жүйесі планеталарында (Күн, Юпитер, Сатурн) байқалады. Галилейдің күн дақтары зерттеуі.

    #56569 · 3 мин оқу

  38. Жер аспаны

    Көк аспан – Жер бетінен көрінетін атмосфера мен ғарыш кеңістігі. Астрономияда – жұлдыздар мен планеталардың қозғалысын бақылайтын төңкерілген сфера.

    #57237 · 8 мин оқу

  39. Солтік, Оңтүстік, Шығыс және Батыс бағыттары

    Солтүстік, оңтүстік, шығыс, батыс – бағыттар мен компас нүктелері. Ординалды бағыттар, аралық нүктелер туралы толық ақпарат. География, навигация.

    #58205 · 7 мин оқу

  40. Түскі уақыт туралы мәліметтер

    Түскі уақыт: сағат 12 дегеніміз не? Күннің ең биік нүктеде болуы, мердиан, күн сағаты және уақыт белдеуі туралы толық ақпарат.

    #59866 · 3 мин оқу

  41. Жер осінің шағын тербелісі

    Жер осінің шағын тербелісі – Чандлер тербелісі, 433 күнде қайталанып, 7 жылдық циклмен өзгереді. Астрономиялық құбылыс, Жердің бұрылысына әсер етеді.

    #63114 · 2 мин оқу

  42. Түн ортасы және күндердің ауысуы

    Түн ортасы – күндердің ауысуы, уақыттың өзгеруі. Сағат бойынша түн ортасы мен күн ортасының айырмасы, географиялық және маусымдық факторлар.

    #66790 · 3 мин оқу

  43. Оңтүстік Жартышар

    Оңтүстік жарты шар: география, құрлықтар (Антарктида, Австралия, Оңтүстік Америка), мұхиттар, климат. Жердің оңтүстік бөлігі туралы толық ақпарат!

    #69402 · 6 мин оқу

  44. Магниттік жатқырудың бұрышы

    Магниттік жатпау: нағыз солтүстік пен магниттік солтүстік арасындағы бұрыш. Геомагниттік өзгерулерге байланысты өзгеріп тұрады. Навигация үшін маңызды!

    #76063 · 9 мин оқу

  45. Көктем маусымы туралы ақпарат

    Көктем маусымы: қыстан соң, жаздан бұрын келетін жыл мезгілі. Жаңартылу, қайта өркендеу, күн ұзару және табиғаттың жаңару символы.

    #77640 · 6 мин оқу

  46. Жер қозғалысы мен климаттың ұзақ мерзімді циклдары

    Жердің климатына әсер ететін Миланкович циклдары: эксцентриситет, ос мөлшері, прецессия өзгерістері. Ғалым Милутин Миланкович болжамы – климаттың ұзақ мерзімді ауытқулары.

    #87119 · 9 мин оқу

  47. Солтүстік және Оңтүстік полюстер аймақтары

    Полярлық аймақтар: Солтүстік және Оңтүстік полюстер, мұзды қабаттар, Арктика, Антарктика географиясы, шекаралары және 1959 жылғы Антарктика шарты.

    #101539 · 2 мин оқу

  48. Жердің жылу экваторы: анықтамасы мен ерекшеліктері

    Жердің ең жылу аймағы: географиялық экватордан өзгеше, жылдық орташа температурасы жоғары аймақ. Жылу белдеуі, тропиктер арасында жылжиды, ITCZ аймағы.

    #105470 · 1 мин оқу

  49. Көктемнің сұлу шағы немесе күн батқаннан кейінгі жарық

    Күн батқаннан кейін атмосферадағы жарық құбылысы – сумерек. Сумерек күн сәулесінің таралуынан пайда болады, түнгі уақытқа дейін жарық береді.

    #112228 · 8 мин оқу

  50. Маусымдық жыл және күнтізбелердің дамуы

    Маусымдық жыл, табиғаттағы өзгерістер мен егіншілер күнтізбесін қалыптастырудағы ролі. Климат өзгерісінің маусымға әсері, астрономиялық жылдардың маңыздылығы.

    #121542 · 1 мин оқу

  51. Күннің айналу мерзімі және оның ұғымы

    Күннің айналу периоды: Күн тәулігі, сидеральді күн, айналым уақыты, планеталардың жұлдызға қатысты айналысы. Астрономиялық терминдер мен анықтамалар.

    #121570 · 2 мин оқу

  52. Күннің азимут бұрышы

    Күннің азимут бұрышы: анықтамасы, есептеу әдістері, күн энергиясындағы қолданысы. NREL калькуляторларындағы стандарттар туралы біліңіз.

    #172776 · 1 мин оқу

  53. Ұлы жыл: Астрономиялық цикл және философиялық мағынасы

    Ұлы жыл – 25 800 жылдық цикл, нүктелердің батысқа қарай жылжуы. Астрономиялық құбылыс, эклиптика және Жер осінің прецессиясы туралы біліңіз.

    #178547 · 2 мин оқу

  54. 24 сағаттан артық созылатын түн

    Поляр түн – күннің 24 сағаттан аса уақыт бойы көрінбейтін құбылысы. Поляр аймақтарда ғана кездеседі, поляр күнімен қатар жүреді. Астрономиялық жайттар.

    #180596 · 6 мин оқу

  55. Бұрыш өлшемінің градусы және тарихы

    Бұрыш өлшемінің градусы: анықтамасы, 360° толық айналым, радианмен байланысы, тарихы. Математика, физика үшін маңызды түсініктер.

    #192345 · 4 мин оқу

  56. Күннің дифференциалды айналысы

    Күннің дифференциалды айналуы: Күн газдан тұрғандықтан, экваторда жылдам, полюстерде баяу айналады. Астрономиялық зерттеулер жалғасуда.

    #209538 · 5 мин оқу

  57. Жер осінің қыртысқа қатысты қозғалысы

    Жер осінің қозғалысы – қыбыршақтың бетіндегі шағын өзгерістер (бірнеше метр). Чендлер тербелісі, жылдық осцилляция, және батысқа қарай жылжу сипатталады.

    #221127 · 4 мин оқу

  58. Беткей бағытының географиялық маңызы

    Жер бедерінің бағыты: географиядағы «аспект» – беткейдің күнге қарайтын жағы. Бұл фактор физикалық және тірі организмдерге әсер етеді.

    #233861 · 3 мин оқу

  59. Күннің күзге қарай бұрылуы немесе тең күн мен түн

    Күннің экватордан өтуі: 21-24 қыркүйекте күзгі күн-түні теңелу басталады. Солтүстік жартышарда күз, оңтүстікте көктем басталады.

    #246170 · 4 мин оқу

  60. Күннің теңдік нүктесінде болуы

    Күнтіздің тепе-теңдік күні: 20-21 наурызда күн экватордан өтеді. Солтүстік жартышарда көктем, оңтүстікте күз басталады. Күн мен түн теңеседі.

    #246171 · 4 мин оқу

  61. Марстағы уақыт пен күндізді есептеу әдістері

    Марста уақыт есебі: жылдар, маусымдар, солкын тепе-теңдігінен орбиталық градустар. 1955 жылғы 11 сәуірден бастап саналады. Марс уақыты туралы біліңіз!

    #250999 · 8 мин оқу

  62. Астрономиялық сфера және астрометрия негіздері

    Сфералық астрономия: астрономиялық объектілерді анықтау, уақыт және навигация үшін маңызды. Ежелгі дәуірден бастау алатын байырғы ғылым.

    #275302 · 2 мин оқу

  63. Жер осінің жылдам өзгерістері туралы гипотезалар тарихы

    Жер осінің жылдам ауысуы туралы ғылыми гипотеза. Геофизикалық зерттеулер соңғы 200 млн жылда 30° дейін бұрылуды көрсетсе де, күрт өзгерістер жоқ.

    #275806 · 4 мин оқу

  64. Күнге қарама-қарсы нүкте

    Күнге қарама-қарсы нүкте – аспан сферасында күнге тікелей қарсы орналасқан нүкте. Көлеңкеде анықтауға болады, бақылаушыға байланысты өзгеріп тұрады.

    #296532 · 1 мин оқу

  65. Күннің алғашқы және соңғы сәулесі

    Суретшілер үшін күннің алғашқы және соңғы сағаты – «алтын сағат» мен «көк сағат» жарық пен түстің ең әдемі кезі. Фотосуретке арналған кеңестер!

    #329501 · 2 мин оқу

  66. Жазғы күн тоқырауы: 24 күн тізімінен оныншы мерзім

    Шілде бастау: дәстүрлі шығыс календаріндегі 24 маусымның бірі. Күннің 90° бұрышында болуымен басталады, ыстық жаздың ортасы.

    #342002 · 1 мин оқу

  67. Nadir

    #346993 · 1 мин оқу

  68. Күннің солтүстікке қарай жылжу кезеңі және Макара Санкрантиының өзгерісі

    Күннің солтүстіске қарай жылжуы – Уттараяна. Макара Санкрантиден Карка Санкрантиге дейінгі кезең, астрономиялық өзгерістер мен Аяна́мша туралы ақпарат.

    #351051 · 4 мин оқу

  69. Жер бетіндегі Кориолис әсерінен туындайтын инерциялық тербелістің жиілігі

    Жер бетіндегі инерциялық тербелістер, Кориолис эффектісі, бұрылу жиілігі, географиялық ендік. Жер айналысы мен Кориолис параметрін зерттеу.

    #371732 · 2 мин оқу

  70. Көк сағат

    Көк сағат: күн батқаннан немесе шығудан бұрынғы көгілдір түстің сиқырлы уақыты. Озонның әсерінен пайда болады, ресми анықтамасы жоқ.

    #383596 · 2 мин оқу

  71. Күн сәулесі бұрышы мен климаттың байланысы

    Күн сәулесінің бұрышы климатқа қалай әсер етеді? Жер осінің еңкейісі мен айналысы маусымдық температура өзгерісіне, күн ұзақтығына әсер етеді.

    #417482 · 1 мин оқу

  72. Жердің өзінің осінен айналуы

    Жер айналысы: Жер өсінде айналу, бағыттары, Солтүстік полюсі туралы мағлұмат. Географиялық және магниттік Солтүстік полюсінің айырмасы.

    #440430 · 11 мин оқу

  73. Күн шығу мен күн бату уақытын есептеу формуласы

    Күн шығу мен бату уақытын есептеу формуласы: географиялық ендік, күннің жағдайына қарай күн шығу-бату сағатын анықтау. Астрономия, математика.

    #447309 · 2 мин оқу