Ескі норвегия әдебиеті
-
Ескі скандинавия корольдарының сағалары
Ежелгі скандинав патшалары туралы аңыз-ертегілер: «Heimskringla» шығармасы, тарих, мифтер, викингтер, Снорри Стурлусон, Норвегия, Швеция тарихы.
-
Көне Норд ақыны – Хавамаль
Ежелгі скандинав поэзиясы: «Хавамал» – викинг дәуірінен келген ақыл-кеңестер мен өмірлік философияны қамтитын ежелгі норвеж ақылы.
-
Скирнис жырлары
Ски́рнисма́ль – древнескандинавская поэма из Старшей Эдды, повествующая о путешествии Ски́рнира. Вдохновила Толкина, содержит древние проклятия и ритуалы.
-
Гуннар Хлёðарендский: Исландский вождь и поэт
Гуннар Хамундарсон – 10 ғасырдағы исланд ақсұлы, «Ньял сагасында» баяндалғандай, қаһармандық өліміне әкелген оқиғалардың басты кейіпкері. Әйелі Халльгердр туралы да аңыз бар.
-
Оркеней сағасы: Шотландия және Норвегия арасындағы аралдар тарихы
Оркеней сағасы: Шотландия және Норвегиямен байланысы бар Оркней мен Шетланд аралдарының тарихы. Жарлдар туралы ортағасырлық дереккөз.
-
Көйген Ньяль сағасы
Исландия сагасы: «Күйген Ньяль» – 960-1020 жылдардағы қандық қарым-қастың тарихы. Намыс, ерлік, құрмет және әйелдердің ролі жайында. Исландия әдебиеті.
-
Ежелгі скандинавия ақындары: Скальд өнері
Ежелгі скандинав ақыны – скальдтар туралы мақала. Скальд өлеңдері, өнерлі тілі, кеннингтер мен дроттквэтт ұйқасы сияқты ерекшеліктері жайлы біліңіз.
-
Егиль Скаллагримссон сағасы
Эгиль Скаллагримссон сағасы – 850-1000 жж. өмір сүрген исландтық шаруа, викинг және ақының тарихы. Сағаның ең көне қолжазбасы 1240 ж. дейін сақталған. Снорри Стурлусонның туындысы болуы мүмкін.
-
Ежелгі скандинавиялық әңгімелер мен тарихтар
Исланд сагалары – викингтер, көші-қон, отбасылық дау-дамайлар туралы орта ғасырлық прозалық әңгімелер. Скандинавия тарихы мен мифологиясын зерттеңіз.
-
Эрик Қызыл Сағасы және Солтүстік Американы Зерттеулер
Исландия сагасы: Эрик Қызыл және Торфинн Карлсефнидің Солтүстік Американы зерттеуі. 13-ғасырда жазылған, манускрипттерде сақталған тарихи деректер.
-
Сөз тілдесу өнері: өлеңмен әжуалау
Өлеңмен әжуалау – бұл 5-16-шы ғасырларда кең таралған, екі тараптың өзара қызыл сөз айтысуы. Шотландия әдебиетіндегі дәстүрлі жанр.
-
Свипадаг мәліметтері
Ежелгі норвеж аңызы «Свипдагрмал» – «Гроа сиқыры» мен «Фйольсвидр жырларынан» тұратын өлеңдер жинағы. 📜 Мәтін құрылымы, тілі жақын, 17-ғасыр қолжазбаларында кездеседі.
-
Ортағасырлық Скандинавия жырларының кейіпкері Амлет туралы деректер
Амлет ханзадасының түпнұсқасы – ежегі скандинавиялық аңыз кейіпкері Амлет. Саксон Граматик жазбаларында, сондай-ақ «Амбалес сага» да баяндалған.
-
Орта ғасырлық Исландия қолжазбасы: Флатейярбók
Флатейярбók – ежелгі исланд жазбасы, GkS 1005 fol. деп те аталады. 225 беттен тұратын, иллюстрацияланған қолжазба, исланд тарихы үшін маңызды.
-
Квенланд: ежелгі скандинавия аймағының тарихи атауы
Квенланд – ежелгі скандинавия аймағының тарихи атауы. 9-13 ғасырлардағы скандинавиялық және ағылшын деректерінде кездеседі, Ohthere саяхаты туралы ақпараттар.
-
Скалла-Гримр: Викинг шақырушысы және Исландияға қоныстанушысы
Скалла-Гримр: IX-X ғасырлардағы викинг саяхатшысы, ақыны. "Эгил сагасы" мен "Земляның кітабында" маңызды тұлға. Отбасы, туғандары туралы ақпарат.
-
Исландия әдебиетінің көрнекті тұлғалары
Исландия әдебиеті: тарих, сагалар, жазушылар. Исландия сагалары – XIII-XIV ғасырларда жазылған тарихи проза. Снорри Стурлусонның еңбектері туралы да ақпарат бар.
-
Ескі скандинавия поэзиясы: Мансǫнгр туралы зерттеулер
Көне норвегия поэзиясы: "mansǫngr" – махаббат өлеңдері, шағын өлеңдердің басталуы. Терминология мен жанр шекарасы талқыланады.
-
9 ғасырдағы ақын, жауынгер және шаруа Браги Боддасон
Браги Бёддасон – 9 ғ. норвегиялық ақын, соғысшы, шаруа. Оның өлеңдері сақталған ең ертегі скальд. «Эддада» айтылады, 3 патшаның сарай ақыны болған.
-
Һарбарðр жырлары: Поэзиялық Эддадан аңыз
Исландиялық аңыз – «Харбардардың жырлары». Нарыс мифологиясы, Тор құдайы мен Харбардың ауызша тартысы. Ежелгі поэзия, викинг дәуірінен естелік!
-
Гроттасонгр: Ескі Норд аңызы мен әдебиеттегі жалғасулары
Ескі скандинавия поэмасы – «Grottasǫngr». Мифология, өнеркәсіптік дәуірдегі әлеуметтік мәселелер, швед поэзиясы. Тарих пен мәдениет туралы біліңіз!
-
Көне дәуір сагалары
Нарықтар сағалары: ежелгі дәуірдегі сөздер мен тарихтар. Исландияда 13-14 ғасырларда жазылған, мифтік кейіпкерлер мен оқиғалар туралы баяндайды.
-
Гаутрек сағасы: Батырлық пен ақылсыздық туралы ертегілер жинағы
Гаутрек сагасы – 13-ғасыр соңында жазылған скандинавиялық аңыз. Батыс Геатландтың королі Гаутрек туралы әңгімелер, Хрольф сагасына кіріспе. Толық емес.
-
Боса және Херауд сағасы
Боса сагасы – Херрауд пен Босидің қиялдағы ерліктері туралы 15 ғасырғы скандинавиялық аңыз. Швеция корольдері, Хринг пен Гаутрек туралы мәліметтер бар.
-
16 ғасырдағы Норвегия тарихы туралы латынша қолжазба
Норвегия тарихы: 15 ғасырда жазылған «Historia Norwegiæ» латынша қолжазбасы. Шотландияда сақталған, 1211 жылғы табиғи апаттар туралы мәліметтер бар.
-
Гримюр Йонссон Торкелин: «Беовульф» және ежелгі жазбалардың тарихы
Гримюр Йонссон Торкелин – исланд-дани-норвеж ғалымы, Дания мен Норвегияның бас архивисті, "Беовульф" дастанының көшірмесін жасаған. Тарих, мұрағат, Vikingтер.
-
Тоғызыншы-он бірінші ғасырлардағы норвегиялық ақын – Тьодольф Хвинирден
Тьодольф Хвинир – норвеж ақыны, Харальд Фэйрхейр сарай поэты. «Күз ұзақ» және «Инглинг аталымы» өлеңдерінің авторы. Викинге дәуірі поэзиясы.
-
Өрвар Одд сағасы: Шаңырақтың батыры
Өрвар Одд – скандинавиялық батыр, 13 ғасырда жазылған аңыз сағасы. Тегі, болжамы, Фа́кси атты жылқысымен болған оқиғасы туралы біліңіз.
-
Егіл Скаллагримссон: Викинг шайыры, батыры және фермері
Эгиль Скаллагримссон: викинг шайыры, батыры, шаруа. «Эгиль сагысы» арқылы өмірбаяны, тегі мен қасиеттері туралы біліңіз.
-
Греттирдің күшті сағасы
Греттирдің сағасы – Исландия сагаларының ең танымал туындысы. IX-XI ғасырлардағы исландтық батыр Гретттирдің өмірі мен ерліктері туралы мәліметтер.
-
Викингтер мәдениетінің қайта жандануы
Скандинавия тарихына қызығушылық: Викингтер дәуірінің қайта жаңғыруы, 18-19 ғасырлардағы романтизм әсері, тарихи еңбектер мен мәдениеті.
-
АСЛАУГ: Норвеж мифологиясындағы патшайым
Аслауг – скандинав мифологиясындағы Рагнар Лодброктың әйелі, Сигурд пен Брюнхильданың қызы. Өмірі, тегі және тарихы туралы біліңіз!
-
Храфнкель сағасы: Исланд шежіресі
Храфнкель сагасы – Исландия сагасы, 10 ғасырдағы жергілікті билеушілер мен шаруалар арасындағы күресті суреттейді. Храфнкельдің өмірі мен діннен бас тартуы.
-
Кормакс сағасы
Кормакс сағасы – 13 ғасырда жазылған исланд сағасы. Бұл ертегі Көрмәк туралы ауызша дәстүрге негізделген, өлеңдер мен махаббат тақырыбын қамтиды.
-
Оркен аралдарының викинг жауынбасы – Эйнарр әңгімесі
Ейнар, Оркней графы: викинг саяхаты, ақындық шеберлігі, сагалардағы батырлық туралы деректер. Тарих пен әдебиеттің араласуы.
-
Грим Шашақтың Сағасы: Норвегия жырларынан бір дерек
Грим Лоðинкинни сағасы – 14 ғасырдағы норвегиялық аңыз. Кеттиль Хэнгр ұлы, шашы бар ерекше бетке ие, қаруға берілмейтін батыр туралы әңгіме.
-
9 ғасырдағы Исландия қоныс салушысы Аудур терең ойлы
9 ғ. исландтық қоныс салушы Аудур терең ойлы туралы аңыз, шежіресі, отбасы және қатысқан сагалар туралы мағлұмат. Исландия тарихы.
-
Фарер аралдарының сағасы
Фарер аралдарының тарихы: "Færeyinga saga" христиандыққа қалай көшкенін, Норвегия құрамына қалай енгенін баяндайды. 1200 жылдан кейін жазылған, маңызды дереккөз!
-
Арнгрим: Скандинавтық аңыздағы батыр және берсерк
Арнгрим – скандинав мифологиясындағы берсеркер. «Хервара сагасы» және басқа да жырларда баяндалады. Тырфинг қылышы үшін шайқасып, жеңіске жеткен батыр туралы аңыз.
-
Ғыслының Сағасы: Құқынан шыққан батырдың тағдыры
Гислі Сүрссон сағасы – мұңлы батыр туралы исланд сагысы. Өкметтен қашқан Гислінің 13 жылдық күресі, туысқанды өлімі мен трагедиясы баяндалады.
-
Ейрбюгга сагасы: Исландиялық рулар және дәуірлер
Исландия сагалары: «Эйрбюгга сагасы» – викинг дәуіріндегі Исландиядағы тайпалар арасындағы қарым-қатынас, Снорри Годи және Арнкель Годи есімді басшылардың өмірі туралы.
-
Торстейн Викингидің Сағасы
Исландия сагасы: Торстейн Викингссонның өмірі, 7-ғасырдағы Норвегия, Швеция және Үндістан саяхаты. Ертедегі батырлық туралы қызықты оқиға!
-
Ескі скандинавиялық намысқа тиетін сөздер: Ergi және Argr
Ескі норвеж тіліндегі "ergi" және "argr" сөздері – ерсіздік пен намыссыздық айыбы. Холмганг арқылы дәлелдеме, заңдық шағым, өтемақы туралы біліңіз.
-
Фридтьоф сағасы: Исландия жырлары
Фритьоф сагасы – 1300 ж. шамасында жазылған исланд аңызы. Торстейн Викиннгсон сагасының жалғасы, Норвегияда 8 ғасырдағы оқиғаларды қамтиды.
-
Хроа þатты: Ақылсыз Рой туралы әңгіме
Исландиялық әңгіме: "Ақымақ Рой туралы әңгіме" - 10 ғасырдағы даниалық Hrói мен сақталған заңгер Þorgnýr туралы құқықтық дау. Скандинавия тарихы.
-
Норна Гесті туралы аңыз
Норна-Гест туралы аңыз – скандинав батырының өмірі, «Флатейярбók» қолжазбасындағы Олаф Трюггвасон сагасының бөлігі. Туған шағында болжамдар айтылған ерлік тарих.
-
Норвегиялық әңгіме: Ескі қағидалар мен дін өзгеруі
Скандинавиялық мифология: "Vǫlsa þáttr" әңгімесінде ежелгі діни культ, яғни "vǫlsi" дәстүрі және 1029 жылғы оқиғалар суреттеледі. Мифология, тарих.
-
Хрольф Гаутрексон және Торбьёрг сағасы
Хрольф Гаутрекссон сағасы – 13 ғасырда Исландияда жазылған скандинавиялық аңыз. Гаутрек патшасы, ұлдары Кеттиль мен Хрольф туралы баяндайды. Викингтер тарихы.
-
Jómsvíkinga saga
-
Қонаудың көлеңкесі: Норвегиялық тәлімдік мәтін
«Konungs skuggsjá» – 1250 ж. жазылған ежелгі норвегиялық нұсқаулық. Саясат, мораль, сауда, әскери тактика туралы ақыл-кеңес береді. Король Магнусқа арналған.
-
Иллюги сағасы: Гридарфостра әңгімесі
Иллюга сагасы – Даниядағы король туралы ежелгі аңыз. Троль анасы мен қызын қарғыстан құтқару, батырлықтар мен тарихы баяндалады.
-
Гудрун жырлары: Қайнаған су сынағы және әйелдердің қайғысы
Гудрунның 3-ші жыр – «Поэзиялық Эда» жинағындағы көне норвеж тіліндегі өлең. 11 ғасырда Германиядан келген әйелдің сынағы туралы баяндайды.
-
Кнут ұрпақтары сағасы
Кнытлинг сагасы: Дания корольдарының тарихы, 10-13 ғасырлар. Олаф Тордарсонның туындысы, Снорри Стурлусонның «Хеймскрингла» сағасына ұқсас. Дания тарихы, саяхат.
-
Бьяркамаль: Дания патшасы Рольф Краке туралы жырдың тарихы
Бжаркамаль – 1000 жыл шамасындағы ежелгі норвеж аңызы. Рольф Краке сарайындағы батырлар туралы, шайқас алдында қолданылған өлең!
-
Вига Глум сагасы: Исландия жырларының 13 ғасырлық дастаны
Вига Глум сагасы – 13 ғасырдағы исландтық дастан. Солтүстік Исландиядағы өмір мен құлдырау, Глумр Эййольфссонның тарихы, саяси оқиғалар.
-
Өгmund және Гуннардың хикаясы: Фрейр культі мен алдау өнері
Исландиялық «Ögmundar þáttr dytts ok Gunnars helmings» әңгімесі: құдай Фрейр культі, қарым-қастылық, кісі өлтіру және отбасылық мәртебе туралы. 13 ғ-ға дейін жазылған.
-
10 ғасырдағы норвегиялық ақын Эйвиндр Финнссон
Ейвиндр Финнсон: 10 ғ. норвегиялық ақын, «жыры бұзғыш» лақабымен белгілі. Хакон Жақсы патшаның сарай ақыны, «Хаконармал» поэмасының авторы. Норвегия тарихы.
-
10 ғасыр исландтық ақыны Кормакр Өгмундарсонның өлеңдері
Көрмәкүр Өгмундарсон: 10 ғасырдағы исланд ақыны, "Көрмәкс сагасында" өлеңдері сақталған. Сигурдр Хладярль ақыны, махаббат өлеңдері туралы ақпарат.
-
14 ғасырлық исланд сағасы: Рефтің хикаясы
Кро́ка-Реф сагасы – 14 ғасырда жазылған исланд сагысы. Реф Стейнссонның өмірі, шайқастар мен хитролықтар, дін өзгерісі және скандинавия тарихы.
-
Раудульф туралы әңгіме: Норвегия королінің түсі мен болжамы
Раудульф туралы исланд аңызы: Норвегия королі Олафтың саяхаты, дана Раудульфпен кездесуі, түсі мен үйдің сиқыры. Орта ғасырлық әңгімелер.
-
Фарер аңыздары және жырлары
Фарер аңыздары: ежелгі кезеңнен жеткен өлеңдер, тарихи оқиғалар, батырлық жырлар мен саяси тақырыптарды қамтиды. Фарер тіліндегі мәдени мұра.
-
Ньяль сағасы: Өрттен өлім тапқан заңгер
Исландиялық заңгер Ньяль Торгейрссон: «Ньял сагасы» басты кейіпкері, 10-11 ғасырлардағы өмірбаяны, туысқандарының тарихы. Исландия тарихы, сагалар.
-
Эйнар Палссон және Исландия сагаларының мифологиялық түбірі
Эйнар Палссон (1925-1996) – исланд жазушысы, сага әдебиетінің түпнұсқасы туралы теориялық зерттеулермен танымал. Исланд мифологиясы, сагалар.
-
Исландия әдебиеті: сагалар мен эддалар тарихы
Исландия әдебиеті: орта ғасырлық сагалар, ежелгі норвеж тілімен байланыс, "Эдда" терминінің этимологиясы. Исландия тарихы мен мәдениеті.
-
Исландиялық өлең: "Одиннің қарға айтуы" тарихы мен талдауы
Исландиялық поэзия: «Одиннің қарға жырлары». Эдда ақындық стиліндегі бұл жыр 17 ғасырда жазылған, «Бальдрдың түстеріне» кіріспе ретінде құрастырылған.
-
Хельги Хйорвардссон жырлары
«Хельгаквіда Хьёрвардссонар» – «Поэтикалық Эдадағы» аңыз. Хельги Хьёрвардссонның өмірі, Хьёрвардр патшасы туралы ертегілер, поэзия жинағы.
-
Ágrip af Nóregskonungasögum
-
Hryggjarstykki
-
Skofnung