Индоевропалық лингвистика
-
Карл Мейнхоф: Африка тілдерін зерттеген лингвист
Карл Мейнхоф (1857-1944) – неміс тілшісі, Африка тілдерін зерттеген алғашқы ғалымдардың бірі. Өмірі, білімі, саяси көзқарастары туралы ақпарат.
-
Джозеф Гринберг: Америка тіл білімінен суреткерге дейін
Жозеф Гринберг (1915-2001) – американдық тіл білімі маманы, тілдерді типологиялық жіктеумен және генетикалық классификациясымен айналысқан. Музыкамен де шұғылданған.
-
Леонард Блумфилд: Америка тіл білімінің негізін қалаушысы
Леонард Блумфилд: американдық тіл білімі маманы, АҚШ құрылымдық тіл білімінің негізін қалаушы. «Тіл» кітабы, тілдерді талдау әдістемесі.
-
Отто Есперсен: Даниялық тіл білімі маманының өмірі мен еңбектері
Отто Йесперсен (1860-1943) – даниялық тіл білімі маманы, ағылшын грамматикасын зерттеген. Ең үзділген тіл мамандарының бірі саналады. Тілі, өмірі туралы ақпарат!
-
Уильям Джонс: Британиялық филолог және Индия зерттеушісі
Уильям Джонс (1746-1794): британдық тіл біліміші, ежелгі Үндістан сарқысы. Индоевропа тілдерінің туыстығын ашты, Азиялық қоғамды құрды. Тілдерді ерте үйренді.
-
Моррис Свадеш: Америка тіл біліміндегі зерттеуші және салыстырмалы тілдерді зерттеуші
Моррис Свадеш (1909-1967) – америкалық тіл білімі маманы, салыстырмалы және тарихи тілдерді зерттеген. Э.Сапирдің шәкірті, соғыс жылдары АҚШ армиясында жұмыс істеген.
-
Классик синология және тіл білімі: Карлгрен өмірі мен еңбектері
Кла́с Карлгре́н (1889-1978) – швед тіл білгіші, қытай тілінің тарихын зерттеуші. Ежелгі және орта қытай тілдерін реконструкциялаған алғашқы ғалым.
-
Август Шлейхер: Тіл білімінің негізін салушы және индоеуропалық тілдерді зерттеуші
Август Шлейхер (1821-1868) – неміс тілшісі, ежелгі үнді-еуропа тілін зерттеген. «Ежелгі үнді-еуропа тілінің салыстырмалы грамматикасы» еңбегімен танымал.
-
Жорж МакКьюн: Кореяны зерттеуші және жазу жүйесінің жасаушысы
Жорж МакКьюн (1908-1948) – Корея тарихы мен тілін зерттеген америкалық тіл білгіші. Корей тілін латын әрпіне көшіру жүйесін (McCune–Reischauer) жасаған.
-
Бедřich Хрозный: Хетт тілін шешкен лингвист және археолог
Бедřich Грозный: ежелгі хеттер тілін ашып, оны үнді-еуропалық тіл екенін дәлелдеген чех ғалымы. Хеттологияның негізін қалаушы. Тіл білімі, археология.
-
Норберт Йокл: Албанологияның әкесі және тағдыры
Норберт Йокл: австриялық албанолог, албанологияның негізін қалаушы. Өмірі, білімі, отбасы туралы мәліметтер. Тарих, ғылым, албан тілі.
-
Генри Кучера: тіл білімінің шебері және «Brown Corpus» авторы
Генри Кучера – америкалық-чех тіл білімі маманы, корпус тіл білімінің негізін қалаушы, сөздіктерге үлкен үлес қосып, әрі тексеру бағдарламасын жасаған. 🔍📚🇨🇿🇺🇸
-
Голланд жазушысы және Эсперанто аудармашысы Герит Бервелинг
Голланд жазушысы, Эсперанто тілінде поэзия жазады, латын, грек тілдерінен аударма жасайды. Fonto әдеби журналының редакторы. Биографиясы.
-
Жорж Дюмезіль: Өмірі мен ғылыми еңбектері
Жорж Дюмезиль – француз тіл білімі және мифологиясы ғалымы (1898-1986). Оның үш функциялық гипотезасы ежелгі халықтар мифологиясын зерттеуде маңызды.
-
Йохан Каспар Цейсс: Кельт филологиясының негізін қалаушы тарихшы
Йоханн Каспар Цейсс (1806-1856) – неміс тарихшысы, кельт филологиясының негізін қалаушы. Кельт тілдерінің үнді-еуропа тобына жататынын дәлелдеген. 🔍📚
-
Герхард Рольфс: Тіл біліміндегі зерттеушісі
Герхард Рольфс (1892-1986) – неміс тіл білімі маманы, Оңтүстік Италия тілдерін зерттеген. Роман тілдері мен әдебиеті сарапшысы. Тілдер археологі.
-
Макс Фасмер: Тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Макс Фасмер: Ресейлік-неміс тіл білімі маманы, этимология, түркі, славян тілдерін зерттеген. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат. Тіл білімі SEO.
-
Питер Генри Салус: Тіл білімінен компьютер тарихына дейін
Питер Салус – америкалық тіл білгіші, тарихшы, компьютер ғылымы сарапшысы. Зерттеулері: тілдер, технология тарихы, компьютерлік лингвистика.
-
Генри Свит: Ағылшын тіл білімінің негізін қалаушысы
Генри Свит (1845-1912) – ағылшын тіл білімі, фонетика және грамматикасының көрнекті маманы. Еңбектері: «Ескі ағылшын мәтіндері», «Фонетика нұсқаулығы».
-
Поль Мейе: Француз тіл білімінің көрнекті өкілі
Поль Мейе: француз тіл білімінің көрнекті өкілі (1866-1936). Кавказ саяхаты, ескі славян тілі зерттеулері, де Соссюрдің әсері. Тіл білімі тарихы.
-
Эмиль Бенвенист: Француз тіл біліміндегі тұлға
Эмиль Бенвенист (1902-1976) – француз тіл білімі маманы, структуралық лингвистика мен семиотикадағы саяхатшы. Индоевропа тілдерін зерттеген.
-
Карл Дарлинг Бак: Америкалық тіл білімі маманының өмірі мен еңбектері
Карл Дарлинг Бак (1866-1955) – американдық тіл білімі маманы, сакрал тілдер, италық диалекттер, санскрит және үнді-еуропалық салыстырмалы тіл білімі сарпушысы.
-
Аугуст Фридрих Потт: Немец тіл білімінің іргесін қалаушысы
Август Фридрих Потт – неміс тіл білімінің іргесін қалаушы. Индоевропа тілдері, филология, тарих сарасындағы зерттеулер. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
-
Оңтүстік Африка тіл біліміндегі тұлға: Эрнст Вестфаль
Эрнст Вестфаль – Оңтүстік Африка тіл білімі маманы, банту және коисан тілдерін зерттеген. Лондон университетінде сабақ берген, неміс, ағылшын, африкаанс тілдерін білген.
-
Уриэль Вайнрайх: Тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Уриэль Вайнрайх: америкалық тіл білімі маманы, идиш тілін зерттеуші, сөздік авторы. Әкесі де тіл білімімен айналысқан. Биографиясы мен еңбектері.
-
Франц Шейфнер: Түркі тілдерін зерттеуші ғалымның өмірі мен еңбектері
Франц Шайфнер: неміс тілшісі, тибеттанушы, Санкт-Петербургтегі профессор. Өмірі, білімі, тибет тілі мен әдебиетін зерттеуі туралы ақпарат.
-
Ли Фанкуэй: Қытай тіл білімі мен лингвистикасының көрнекті қайраткері
Ли Фан Куэй (1902-1987) – қытай тіл білгірі, ескі қытай тілі, прото-тай тілдерін зерттеген, сондай-ақ Солтүстік Америка тілдерін құжаттаған ғалым.
-
Америкалық тіл білімі маманы Меррит Рулен (1944-2021)
Мерритт Рулен – американдық тіл білімі маманы (1944-2021). Тілдерді жіктеу, адам эволюциясы, Жозеф Гринберг тәсілін қорғау туралы зерттемелер. Тіл тарихы.
-
Николай Марр: Өмір және ғылыми мұрасы
Николай Марр: грузинский этнолог, лингвист, автор "яфетической теории". Изучение Кавказа, советская лингвистика, латиница, критика Сталина. 🔍📚
-
Йохан Ире: швед тіл білімі мен тарихындағы алғашқы зерттеушілердің бірі
Йохан Ире (1707-1780) – швед тіл білімі және тарих тілдерінің маманы. Өмірі, білімі, қызметі туралы ақпарат. Uppsala университетінің профессоры.
-
Хельмут Рикс: Немец тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Хельмут Рикс (1926-2004) – неміс тіл білімі маманы, ежелгі тілдерді (үндоеуропалық, этрус) зерттеген. Тиррен тілдері гипотезасының авторы.
-
Америкалық тіл білімі маманы Эндрю Литтлтон Силердің өмірбаяны
Эндрю Литтлтон Силер – американдық тіл білімі маманы, ежелгі үнді-еуропа тілдерін салыстырып зерттеуші. Гарвард және Йельді бітірген, Висконсин-Мэдисон университетінде сабақ берген.
-
Роман тілдері мен мәдениетін зерттеу
Романдық зерттеулер: испан, француз, итальян, португал тілдері, әдебиеттері мен мәдениетін зерттеу. Тарих, саясат, тілдердің дамуы туралы ақпарат.
-
Фрэнсис Эндрю Марч: Америкалық тіл білімі мен филологиясының негізін қалаушысы
Фрэнсис Эндрю Марч (1825-1911) – американдық тіл біліміші, ескі ағылшын тілінің салыстырмалы лингвистикасын қалаған. Лафайет колледжінің профессоры.
-
Америкалық тіл біліміндегі Ейнар Хаугеннің өмірі мен еңбектері
Эйнар Хауген: американдық тіл білімі маманы, норвег-американдық зерттеулердегі саяхатшы. Социолингвистика, ескі норвег тілі сарапшысы, профессор.
-
Тамаз Гамкрелидзе: өмірі мен ғылыми еңбектері
Тамаз Гамкрелидзе (1929-2021) – грузинский лингвист, профессор, автор работ по индоевропейским языкам, теории глоттализации и истории миграций.
-
Еуропа тілдерін зерттеу
Еуропа тілдерін зерттеу: Eurolinguistics – 1991 ж. пайда болған жаңа ғылым. Еуропалық тілдердің типологиясы, тарихы мен жалпы ерекшеліктері зерттеледі.
-
Юлиус Покорны: өмірі мен ғылыми еңбектері
Немец-австриялық тіл білгіші (1887-1970). Нацизм кезінде еврей тегінен қудаланды, профессорлық қызметтен алынды. Өмірі мен ғылыми еңбектері туралы ақпарат.
-
Рой Эндрю Миллер: Американ тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Рой Эндрю Миллер (1924-2014) – америкалық тіл білімі маманы, жапон тілі және лингвистикасы бойынша кітаптар авторы. Корей және жапон тілдерін Алтай тілдік отбасына жатқызуды қолдады.
-
Теодор Стрелоу: Австралиялық антрополог және тіл білімі маманы
Теодор Стрелоу – австралиялық антрополог, тілші, орталық Австралиядағы Арренте тайпасын зерттеген. Әкесінен тіл білімін жалғастырған. 🔍📚🇦🇺
-
Поль Эдуард Пасси: Халықаралық фонетикалық альфавиттің негізін қалаушы
Поль Эдуард Пасси (1859-1940) – француз тіл білімі маманы, Халықаралық фонетикалық альфавиттің авторы және Халықаралық фонетикалық қауымдастықты құрған адам. Тілдерді зерттеуші.
-
Ян Бодуэн де Куртенэ: Өмірі мен ғылыми еңбектері
Ян Бодуэн де Куртенэ: польск. лингвист, создатель теории фонемы және дауыстық өзгерістер. Қазан, Дерпт, Краков, Санкт-Петербург және Варшава университеттерінде сабақ берген. 🇵🇱📚
-
Рома тілінің және халқының зерттеушісі Йан Фрэнсис Хэнкок
Янко ле Реджоско – көрнекті рома тіл білімі маманы, ғалым және саяси қозғаушы. Рома халқының тарихы, тілі және құқықтарын зерттейді. ЮНЕСКО-да өкілдік етті.
-
Вильгельм Шмидт: Тіл білімі мен этнография сарайындағы өмір және еңбектері
Вильгельм Шмидт: неміс тіл білімі мен этнологиясының маманы, дін қызметкері. 1868-1954 ж. өмір сүрген, тілдерді зерттеген ғалым.
-
Еуропалық тілдерді зерттеген поляк тілшісі - Ежи Курилович
Еуропа тілдерін зерткен поляк тіл білімі маманы Ежи Курилович туралы мақала. Өмірі, білімі, ғылыми еңбектері мен тілдерге қатысты теориялары.
-
Карл Брюгман: Немец тіл білімінің көрнекті өкілі
Карл Брюгманн – неміс тіл білімі маманы (1849-1919). Үнді-Еуропа тілдері, салыстырмалы тіл білімі саласындағы еңбектерімен танымал. Биогрфиясы.
-
Хольгер Педерсен: Дания тіл біліміндегі маңызды тұлға
Хольгер Педерсен (1867-1953) – даниялық тіл білімі маманы. Албан тілін зерттеудегі еңбектері, 30-ға жуық ғылыми еңбегі туралы ақпарат. Тіл білімі.
-
Рейнхольд Аман: Химик, тілші және қастық сөздерді зерттеуші ғалым
Рейнхольд Аман (1936-2019) – неміс химигі, профессор, «Maledicta» журналының авторы. Лексикалық зерттеулер, қанаушы тілдер, матақтап сөйлеу тақырыбы.
-
Морис Блумфилд: Америкалық филолог және санскрит ғалымы
Мәуриц Блумфилд (1855-1928) – австриялық-американдық филолог, санскритті зерттеуші. Лингвист Леонард Блумфилдтің қалың баламасы. Биографиясы туралы толық ақпарат!
-
Jacob Wackernagel
-
Sylvester Primer
-
Винфред Филипп Леман: Америка тіл біліміндегі тұлға
Винфред Леманн (1916-2007) – америкалық тіл білімі маманы, тарихы, герман және үнді-еуропа тілдерін зерттеген. Машиналық аудармадағы пионер, профессор.
-
Йохе́м Ши́ндлер: Австриялық үнді-еуропа тіл біліміндегі зерттеуші
Жокем Шиндлер – австриялық інд-еуропа тілдері саршысы. Ғылыми еңбектері прото-үнд-еуропа тілінің грамматикасы мен морфологиясына арналған. «Қатеге батыл қадам» қағидасымен танымал.
-
Мюррей Барнсон Эменю: Америка тіл біліміне қосқан үлесі
Мюррей Барнсон Эменю – америкалық тіл білімі маманы, Калифорния университетіндегі тіл білімі факультетінің негізін қалаушы. Өмірбаяны мен еңбектері.
-
Джон Д. Бенгтсон: Тіл білімі және адамзат тарихының зерттеушісі
Жон Д. Бенгтсон – тарихшы-тілші, алдыңғы тілдерді зерттейді. Скандинавия, үнді-еуропа тілдері, палеолингвистика сарапшысы. Зерттеулер, мақалалар.
-
Келт тілдері мен мәдениетін зерттеу
Кельт тілдері мен мәдениетін зерттеу: лингвистика, тарих, әдебиет, археология. Ирландия, Ұлыбритания, Францияда оқытылады.
-
Герман Коллиц: Тіл білімі және үнді-еуропалық зерттеушінің өмірі мен еңбектері
Герман Коллиц – неміс-американдық тіл білімі маманы, ежелгі тілдерді зерттеген. Америка тіл білімін Еуропаға таныстырды, Linguistic Society of America-ның алғашқы президенті болды.
-
Игнац Джей Гельб: Жазу жүйелерін зерттеуші ғалым
Игнац Джей Гельб – поляк-американдық тарихшы, жазу жүйелерін ғылыми тұрғысынан зерттеудің негізін қалаушы. «Жазу туралы зерттеу» еңбегі, грамматология ғылымы.
-
Иштван Ульман: тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Иштван Ульманн (1914-1976) – мажар тіл білімі маманы. Семантика, стиль, роман тілдері сарапшысы, лингвистика ғылымына үлкен үлес қосыпты.
-
Евгенио Косериу: Тіл біліміндегі өмірі мен еңбектері
Эухенио Косериу – румын тіл білімі маманы, 50-ден астам кітап авторы. Тілдің диатопиялық, диастратикалық, диафаздық айырмашылықтарын зерттеген.
-
Санскриттің Батыс ғылымындағы орны және зерттелу тарихы
Санскрит тілі мен әдебиетін батыс ғалымдары 18 ғасырдан бері зерттеп келеді. Үнді-Еуропа тілдерін салыстыруда маңызды рөл атқарады. Филология, грамматика зерттеулері жалғасуда.
-
Иво́р Торд Грей: Өмірі мен қызметі
Иво́р Торд Грэй (Торд И́вар Халльстре́м) – швед-американдық тіл білгіші, саяхатшы, кәсіпкер. 13 соғысқа қатысып, түрлі мансаптарда болған тұлға туралы ақпарат.
-
Юлиус Йоллы: Үнді құқығы мен медицинасын зерттеген ғалым
Юлиус Йоллы – неміс ғалымы, Үнді заңдары мен медицинасын зерттеген сарапшы. Санскрит, иран тілдерін зерттеген, «Үнді құқығы» бойынша лекция оқыған.
-
Александр Брюкнер: Польша тілі мен әдебиетінің көрнекті зерттеушісі
Александр Брюкнер: польша тіл білімі және әдебиетінің көрнекті маманы, поляк тілінің тарихы мен мәдениетін зерттеген алғашқы ғалым. 1500-нен астам еңбек жазған.
-
Анатолий Либерман: Тіл білімі мен этимология сардары
Анатолий Либерман – американдық тіл білімі маманы, этимолог, аудармашы. Неміс, славян тілдері, мифология, поэзия тарихы бойынша зерттеулер авторы.
-
Сара Грей Томасон: Тіл білімі және тарихи лингвистика сарапашысы
Сара Грей Томасон – тіл біліміндегі маман, тілдердің қатысуы, тарихы, пиджиндер мен креол тілдері, сондай-ақ жалған ғылымды жоққа шығару сарапшысы.
-
Юджин Эрлих: Тіл білімі мен сөздердің шебері
Юджин Эрлих (1922-2008) – тіл біліміндегі сарапшы, лексикограф және автор. Ол тіл туралы кітаптарымен танымал, сонымен қатар тіл мамандарымен серіктестікте жұмыс істеген.
-
Сигмунд Вильгельм Кёлле: Африка тілдерінің зерттеушісі және миссионері
Зигмунд Кёлле: неміс миссионері, Африка тілдерін зерттеуші. «Polyglotta Africana» еңбегі африка тілдерін тануға үлкен үлес қосты. Тарих, лингвистика.
-
Джон Руперт Фирт: Тіл біліміндегі тұлға және соғыс кезеңіндегі еңбегі
Ж.Р. Фирт – британдық тіл біліміндегі маңызды тұлға (1890-1960). Тарихшы, Үндістан білім қызметінде болған, Пәнджаб университетінде ағылшын тілін оқытқан.
-
Марк Саутерн: Тіл білімі мен классикалық әдебиеттерді зерттеуші ғалымның өмірі мен еңбектері
Марк Саузерн – көрнекті тіл білімі маманы, неміс тілі профессоры. Зерттеулері лингвистика, классика, діндер та ежелгі тілдерге арналған. ()
-
Эрик Хэмп: Америкалық тіл білімі маманының өмірі мен еңбектері
Эрик Хэмп – көрнекті американ тіл білімі маманы (1920-2019). Индоеуропа, кельт тілдері, албан тілі, американ тілдері сарапшысы. Зерттеулер, өңдеулер.
-
Швейцар тілшісі Генрих Шмид және рето-роман тілдерінің жаңаруы
Швейцар тіл білімінен сардар, Генрих Шмид – ретороман тілдерінің (Rumantsch Grischun, Ladin Dolomitan) жасалуына үлкен үлес қосып, тілдер тарихын зерттеген.
-
Герман Остхофф: Неограматтан және үнді-еуропа тілдерінің зерттеушісі
Герман Остхофф – неміс тілшісі, ежелгі тілдерді зерттеген, неограммалық мектеп өкілі. Оның заңы, сөз құрамы туралы еңбектері туралы біліңіз.
-
Jean Haudry
-
Mark Janse
-
Harold Williams (linguist)
-
Alois Walde
-
Sámuel Gyarmathi